?ilekli, vi?neli, limonlu da olsun derken bazen ipin ucu ka?abiliyor. G?n i?inde ?nas?l olsa zarar? yok? denilerek birka? kez de yenilebiliyor. Ama dikkat! Zira yaz aylar?n?n bu masum g?r?n??l? serinletici lezzeti, hem sat?n al?n?rken hem de t?ketirken hijyeninden i?erisindeki fruktoz, glikoz ?urubu ve ?eker a??s?ndan sa?l??? tehdit eden gizli tehlikeleri bar?nd?rabiliyor.
Dondurman?n yan? s?ra bir de dondurma diye sat?lan ??ekerli meyveli buzlar? var ki, ?zellikle ?ocuklar g?n i?inde ?ok s?k t?ketebiliyor. Ac?badem Bah?e?ehir T?p Merkezi Beslenme ve Diyet Uzman? ?zge Mergen Sa?lam, ?lkemizde son y?llarda obezite ve diyabette h?zl? art?? ya?and???n? bu nedenle ?eker ve ?ekerli g?da t?ketiminde ?ok dikkatli olmak gerekti?ini vurguluyor. Peki dondurma sat?n al?rken ve t?ketirken nelere dikkat etmeli, zarar?ndan nas?l ka??nmal?? Diyetisyen Sa?lam'dan ?nemli uyar?lar, ?neriler:
ONUN DA KURALI VAR
?Onun da kural? m? olurmu??? demeyin. Kesinlikle var; hem de bir de?il birka? kural. Hepsi de birbirinden ?nemli. Asl?nda basit kurallar ama sa?l???m?z a??s?ndan b?y?k ?nem ta??yor. Yaz aylar?n?n vazge?ilmez tad? dondurma art?k mevsime de bakm?yor. Hem dondurma hem de dondurma g?r?n?ml? ?ubuk ?eklindeki ?ekerli meyveli buzlar yaz k?? sat??a sunulur hale geldi?inden istedi?imiz zaman elimizin alt?ndaki bir tatl? olarak kar??m?za ??k?yor.?Beslenme ve Diyet Uzman? ?zge Mergen Sa?lam, ya?? ka? olursa olsun b?y?k k???k herkesin favorisi olan bu lezzetin i?erdi?i ?ekerden s?t?ne, kullan?lan meyvesine hatta suyuna kadar ger?ekte san?ld??? kadar masum olmayabilece?ini vurguluyor. Dondurman?n temel bile?eni olan s?t, mikroorganizmalar?n kolayl?kla ?reyebilece?i riskli bir besin. Bu nedenle dondurman?n mutlaka past?rize s?tten yap?lm?? olmas? gerekiyor. Hijyenik ko?ullarda ?retilmi? ve so?uk zincir korunarak do?ru ko?ullarda saklanm?? olmas? da ?ok ?nemli. Diyetisyen Mergen, aksi taktirde g?da yoluyla ?zellikle de s?t ve s?t ?r?nlerinden bula?an, insan sa?l???n? ?nemli ?l??de etkileyen ve ?ok h?zl? ?reyen bir bakteri olan salmonella riskinin olu?abildi?ini belirtiyor. Salmonella g?da zehirlenmelerinden tifoya kadar pek?ok hastal??a yol a?abiliyor. Bu nedenle g?venilir yerlerden olmayan ve sokak sat?c?lar?ndan al?nan dondurmalar ciddi risk bar?nd?rabiliyor. ?stelik ald???n?z dondurman?n ger?ek s?tten mi yoksa s?t tozundan m? yap?ld???na da dikkat etmeli. Ger?ek s?tten yap?lm?? dondurmay? t?ketmek en faydal?s?. S?t tozu ger?ek s?te g?re tam 8 kat daha fazla ya? i?eriyor.
?EKERE D?KKAT
Tercih dondurmadan yana bile olsa i?erisindeki ?ekere dikkat etmek ?ok ?nemli. Bu kapsamda dondurman?n haftada 2 g?n ile ve miktar?n?n da 2-3 top aras?nda s?n?rl? tutulmas?, sossuz hatta k?lahs?z t?ketilmesi ?nemli. Beslenme ve Diyet Uzman? Sa?lam, hem yeti?kinlerin hem de anne babalar?n ?ocuklar? a??s?ndan dondurma t?ketimine dikkat etmeleri, dondurma t?ketim s?kl???n? mutlaka kontrol alt?na almalar? gerekti?ini belirtiyor. ??eri?i ister glikoz ?urubu isterse sofra ?ekeri olsun, her iki ?eker t?r?n?n de kan ?ekerine olan etkisi nedeniyle diyabet hastal??? olanlar?n dondurmadan olabildi?ince uzak durmalar?n? ?neren Diyetisten Sa?lam ??lkemizde de son y?llarda obezite ve tip 2 diyabet g?r?lme s?kl??? h?zla art?yor. Bunda yetersiz hareket ve yanl?? beslenme al??kanl?klar? yads?namaz. Bu nedenle ?eker ve ?ekerli g?dalar?n da t?ketimi mutlaka kontrol alt?na al?nmal?? diyor.
DONDURMA MI 'YEN?LEB?L?R BUZ' MU
Eski zamanlarda do?al i?eriklerle, do?al y?ntemler kullan?larak haz?rlanan dondurma, art?k artan talebi kar??lamak i?in geli?en g?da teknolojilerinden yararlan?larak haz?rlan?yor. ?retimi T?rk g?da kodeksi y?netmeli?inde belirtilen iki ayr? tebli?e ba?l? kal?narak yap?l?yor. 'Dondurma Tebli?i'ne g?re ?retilen ?r?nde s?t, kaymak, salep, yumurta sar?s?, ?eker, do?al aroma ve/veya meyvelerin bulunmas? gerekiyor. Di?er tebli? ise 'Yenilebilir Buzlu ?r?nler Tebli?i' ki ?u an piyasada bulunan dondurma san?larak yenilen ?r?nlerin ?o?u bu kategoride ?retilen ?r?nlerden olu?uyor. Bu ?r?nlerin i?erisinde bitkisel ya?, s?t, ya?s?z s?t tozu, buz, su, ?eker, glikoz ?urubu, bitkisel ya? tozu, peynir alt? suyu, em?lgat?r (ya? asitlerinin mono ve digliseritleri), stabilizat?rler (guar gum, karboksimetil sel?loz, karregenan gibi), asit d?zenleyici (sitrik asit), renklendiriciler ve do?ala ?zde? aromalar bulunuyor. Beslenme ve Diyet Uzman? Sa?lam, ?Bu noktada, e?er dondurman?n besleyici ?zelli?inden yararlanmak, yaz s?ca??nda lezzetli bir serinlik keyfi yaparken v?cudumuza fazlaca glikoz ?urubu ve ?eker y?kleyip ins?lin dengemizi alt ?st ederek a?l?k ataklar?na maruz kalmamak ve di?er yandan ekstradan doymu? ya? y?klenmemek i?in etiket okuma al??kanl???n? edinmek ve t?ketti?imizin 'dondurma' m? yoksa 'yenilebilir buzlu ?r?n' m? olup olmad???n?n ayr?m?n? yapmak gerekli g?z?k?yor? diyor.
?
?
?
